Month: apríl 2012

Forsetinn sem ég vil

Nú þegar væntanlegir forsetaframbjóðendur eru að koma sér á framfæri ákvað ég, sem einstaklingur á kjörskrá, að nefna hvers konar forseta ég myndi vilja sjá á Íslandi. Ef einhver frambjóðandi kemur fram sem ber þau einkenni sem ég vil í forseta, þá fær hann líklegast mitt atkvæði, ellegar mun ég skila auðu.

Ég vil forseta…

…sem verndar almenning frá ágangi stjórnvalda. Ef Alþingi samþykkir lög sem ganga inn á frelsi almennings vil ég að forsetinn neiti að skrifa undir þau, sama hversu lítilvæg frelsisskerðingin er. Þetta er eitt mikilvægasta hlutverk forseta sem hefur því miður verið of lítið beitt frá lýðveldisstofnun. Alþingi er ekki fullkomið og það þarf aðhald. Það er ekki nóg að treysta á dómstóla til að veita aðhald gegn Alþingi því oftast er skaðinn skeður þegar þeir loksins sjá að sér. Hvað er annars að því að koma í veg fyrir að eitthvað slæmt gerist í upphafi í stað þess að treysta á dómstóla til þess að hreinsa upp eftir löggjafar- og framkvæmdavaldið?

…sem skrifar ekki undir neitt sem gengur gegn almennri skynsemi eða lýðræði. Með öðrum orðum vil ég forseta sem er trúr sjálfum sér og skrifar ekki undir hluti nema þeir séu örugglega í samræmi við stjórnarskrá og við almenna skynsemi.

…sem er gagnrýninn á núverandi ferli og hefðir. Ekki fer ég að kjósa forseta sem skrifar undir allt hugsanalaust og lætur óréttlæti viðgangast bara því „það hefur verið þannig“. T.d. er hefð fyrir því að ríkisstjórnin þurfi að fá samþykki forseta til þess að geta lagt fram stjórnarfrumvörp eða stjórnartillögur en ég myndi vilja að forseti neiti að samþykkja slíkt ef þau ganga of mikið inn á frelsi almennings. Ríkisstjórnin gæti þá auðvitað lagt fram frumvörpin í nafni þingmannanna sem að henni standa ef hún vill að þau nái framgöngu á Alþingi.

Sumir myndu segja að þessar kröfur myndu kalla á pólítískan forseta en svo þarf ekki að vera. Það er munur á forseta sem rækir hlutverk sitt sem verndari almennings og forseta sem gerir hluti því ákveðin stjórnmálastefna segir að þeir verði að gera eitthvað með einum hætti eða öðrum. Í stuttu máli vil ég gagnrýninn forseta sem þorir að framkvæma.

Neytendamál í Bandaríkjunum

Í ferð minni til Bandaríkjanna í febrúar lærði ég ýmislegt um viðskiptahættina þar og sá að sumir þeirra mættu alveg taka fótfestu á Íslandi. Síðan neita ég því ekki að ég stalst til þess að panta nokkrar pítsur og því er aðaláherslan á þær. Hér eru nokkur þeirra atriða sem ég tók eftir:

Pizza Hut er venjulegur pítsastaður
Á Íslandi er ímynd Pizza Hut sú að þetta sé háklassaveitingastaður þar sem borðað er í fínum sal og verðið samkvæmt þeirri ímynd. Stór margaríta er á 3.141 krónur (ódýrasta í þeirri stærð) á meðan á öðrum pítsastöðum er hún á rétt yfir þúsund krónum. Á meðan Pizza Hut í Bandaríkjunum eru með heimsendingu er það alls ekki í boði á Íslandi. Eigendur Pizza Hut á Íslandi vilja greinilega halda í þessa ýktu ímynd til þess að halda verðinu svo háu og það kostaði þá það að þeir urðu að loka tveim af veitingastöðunum sínum um árið.

Heimsendingin er ekki innifalin
Og það er gott. Þetta gefur fólki raunverulegt tækifæri til að bera saman verð. Venjan hér er að gefið er upp ákveðið verð og síðan fær fólk „afslátt“ ef það sækir. Þessi afsláttur er auðvitað heimsendingarkostnaðurinn eða ætti að vera það undir venjulegum kringumstæðum.

Sumum finnst það eðlilegt þar sem það er ódýrara fyrir pítsastaðinn að þurfa ekki að standa í heimsendingu. En ef við íhugum þetta nánar og hugsum upp aðstæður þar sem fólk pantar 2 eða fleiri pítsur í einu. Af hverju margfaldast heimsendingarkostnaðurinn í nákvæmu samræmi við fjölda pítsa sem skutlað er heim? Það er ekki eins og bensínkostnaðurinn sé það mikið hærri við að hafa einu boxi meira.

Væri ekki í staðinn eðlilegt að hafa eitt verð og síðan tiltaka sérstakan heimsendingarkostnað ef fólk vill nýta heimsendingarþjónustu fyrirtækisins? Ástæðan fyrir þessu fyrirkomulagi er auðvitað til þess að blekkja viðskiptavininn með loforði um afslátt og við vitum hversu vitlausir Íslendingar eru í afslætti.

Þjórfé er sjálfsagður hlutur
Eftir að ég lærði um þjórfé átti ég í stökustu vandræðum við að reikna út hversu mikið var viðeigandi í hvert skipti. Í stuttu máli er tilgangur þjórfés sá að vera aðhald fyrir þjónustufólkið svo það veiti góða þjónustu og síðan líka svo eigendur staðanna geti komist upp með að greiða því lægra kaup. Sem betur fer er það ekki hluti af menningunni hér.

Skammtarnir eru stærri
Þegar ég var að panta gerði ég alltaf ráð fyrir því að ef ég pantaði hluti eins og kartöflustöppu að þar kæmi smá skammtur til að borða með matnum en ó hvað ég hafði rangt fyrir mér. Ekki aðeins fékk ég þann skammt sem ég bjóst við, heldur margfalt það. Fyrir um 10 bandaríkjadollara gat ég fengið fullan disk af gómsætum mat en ef ég væri á Íslandi fengi ég bara…næstum ekkert. Það má auðvitað spá í það hvort þetta sé ein ástæðan fyrir því að íbúar Bandaríkjanna séu meðal þeirra feitustu en hins vegar fá þau það sem þau borga fyrir.

Læt þetta nægja í bili.